Стратегија за промоција на извозот на Република Северна Македонија 2024–2027

Стратегијата за промоција на извозот 2024–2027 претставува клучен национален стратешки документ кој воспоставува сеопфатна рамка за поддршка на домашните компании во процесот на интернационализација и настап на странските пазари. Документот е насочен кон зголемување на извозот, диверзификација на извозните пазари и производи, создавање поголема домашна додадена вредност и интеграција на македонските компании во регионалните и глобалните синџири на снабдување.

Визија и стратешка определба

Основната визија на Стратегијата е Северна Македонија да развие конкурентна, иновативна и извозно ориентирана економија, во која домашните претпријатија успешно ќе настапуваат на меѓународните пазари и ќе генерираат повисока додадена вредност. Стратегијата го препознава извозот како еден од главните двигатели на одржлив економски раст, отворање нови работни места и подобрување на животниот стандард.

Зошто е донесена Стратегијата?

Иако земјата во изминатата деценија бележи значителен раст на извозот, анализите покажуваат дека:

• извозот е концентриран во ограничен број производи и пазари;
• голем дел од извозот има ниска домашна додадена вредност;
• мал број компании учествуваат во вкупниот извоз;
• малите и средни претпријатија имаат недоволно искористен извозен потенцијал.

Затоа, Стратегијата има за цел да создаде координиран и системски пристап за јакнење на извозната конкурентност на домашната економија.

Приоритетни сектори со висок извозен потенцијал

Стратегијата идентификува повеќе стратешки сектори со значителен потенцијал за раст:

• машинска и електро индустрија;
• хемиска и фармацевтска индустрија;
• метална и металопреработувачка индустрија;
• земјоделство и прехранбена индустрија;
• автомобилски компоненти;
• информатичко-комуникациски технологии (ИКТ);
• мебел и дрвна индустрија;
• текстил и облека;
• извоз на услуги, особено ИКТ, транспорт и туризам.

Приоритетни извозни пазари

Европската Унија останува најзначаен извозен пазар, но Стратегијата предвидува и интензивирање на активностите кон:

• земјите од Западен Балкан;
• Блискиот Исток;
• Северна Африка (МАГРЕБ);
• Обединетото Кралство;
• Турција;
• други перспективни пазари со висок потенцијал.

Пет стратешки столба

Стратегијата е структурирана околу пет клучни области:

1. Подобрена деловна средина за поддршка на извозот
2. Подобрено информирање и охрабрување на компаниите да извезуваат
3. Градење и зајакнување на извозните капацитети
4. Поголема промоција и поврзување со странски партнери
5. Подобрен пристап до финансии и инструменти за управување со ризици

Клучни мерки и активности

Во рамки на Стратегијата се предвидени:

• обуки за извозна подготвеност;
• сертификација и усогласување со меѓународни стандарди;
• поддршка за дигитализација и зелена транзиција;
• учество на меѓународни саеми и Б2Б средби;
• развој на е-трговија и дигитален маркетинг;
• поволни кредитни линии преку Развојна банка на Северна Македонија;
• инструменти за осигурување и управување со извозни ризици.

Очекувани резултати

Со имплементацијата на Стратегијата се очекува:

• зголемување на бројот на компании извозници;
• поголема диверзификација на производи и пазари;
• повисока домашна додадена вредност;
• поголема интеграција во глобалните синџири на снабдување;
• подобрување на конкурентноста и продуктивноста;
• забрзан и одржлив економски раст.

Стратегија за промоција на извозот 2024-2027